ظروف یکبار مصرف گیاهی

ظرف تک پرس دربدار 800 سی سی

ظروف یکبار مصرف گیاهی (زیست تخریب پذیر) واژه زیست تخریب پذیر به معنی موادی است كه به سادگی توسط فعالیت موجودات زنده به زیر واحد های سازنده خود تجزیه شده و بنابراین در محیط باقی نمی مانند . استاندارد های متعددی برای تعیین زیست تخریب پذیری یك محصول وجود دارد كه عمدتا به تجزیه 60 تا 90 درصد از محصول در مدت دو تا شش ماه محدود می گردد. تولید پلیمرهای زیستی توسط طیف وسیعی از موجودات زنده مثل گیاهان ، جانوران و باکتریها صورت می‌گیرد. چون این مواد اساس طبیعی دارند، بنابراین توسط سایر موجودات نیز مورد مصرف قرار می‌گیرند.

dish-50

كشور ما در دنيا جزو پنج كشور اول در زمينه مصرف سرانه پلاستيك است، اين در حالي است كه براي تجزيه ظروف پلاستيكي 30 تا 50 سال زمان لازم است كه اين زمان آسيب جدي و فاجعه به محيط‌زيست وارد مي‌كند. وي مي‌افزايد: مزيت پليمر گياهي و توليد ظروف و كيسه يك‌بارمصرف از آن، قابليت تجزيه شدن در مدت 6 تا 8 ماه را دارد كه زياني نيز متوجه طبيعت نمي‌كند.

مزيت اصلي استفاده از اين مواد گياهي را كه از نشاسته، ذرت، موم عسل، روغن‌هاي گياهي، فيبر و سلولز و افزودني‌هاي طبيعي ساخته شده است حفظ سلامتي افراد و كاستن از آلودگي محيط‌زيست مي‌داند. وي با بيان اينكه محدوديتي براي بسته‌بندي و استفاده از ظروف يك بار مصرف گياهي از نظر خطرات بهداشتي وجود ندارد، خاطرنشان مي‌كند: ظروف يكبار مصرف پلاستيكي در تماس با مواد غذايي گرم، مواد شيميايي از خود آزاد و وارد غذا مي‌كنند و سبب بروز بسياري از بيماري‌ها با علائمي از قبيل خستگي عضلاني، تحريك سيستم عصبي و… مي‌شوند

و در درازمدت مي‌توانند سرطان‌زا باشند، به طوري كه بيماريهايي مانند يرقان و سرطان ريه، كبد و پروستات در كساني كه استفاده مستمر از ظروف يكبارمصرف پلاستيكي داشته‌اند، مشاهده شده است و جايگزيني ظروف گياهي را عامل مؤثر براي كاهش اين خطرات است مواد تشكيل‌دهنده اين ظروف طبيعي هستند و اثر شيميايي ندارند. با توجه به اينكه ظروف گياهي توليد شده از استاندارد وزارت بهداشت برخوردار است، براساس بخشنامه‌هاي وزارت بهداشت به تمامي سازمان‌ها درخصوص جايگزيني ظروف يكبارمصرف گياهي با پلاستيكي توجه و تأكيد شده است.

dish-08 ظروف يك بار مصرف گياهي براساس استاندارد اروپايي فرموله شده و بايد ظرف 6 ماه تا 90درصد آن از بين برود. در حال حاضر تعدادی كارخانه در كشور در كار توليد ظروف يكبار مصرف گياهي فعال هستند، مي‌گويندقيمت اين ظروف تفاوتي با ظروف پلاستيكي ندارد و نكته مهم در اين ميان اين است كه ظروف پلاستيكي ممكن است از مواد كهنه تهيه شود و با قيمت بالا عرضه شود، اما درخصوص ظروف گياهي اين امر شدني نيست.

وي در ادامه با اشاره به اينكه فرآيند تجزيه‌پذيري اين ظروف گياهي در دانشگاه شهيد بهشتي با همكاري محيط‌ زيست بررسي شده است، خاطرنشان مي‌كند 4 عامل در اين خصوص تأثيرگذار است؛ 1) ميكروارگانيسم خاك 2) تأثيرپذيري دماي خاك 3) رطوبت خاك 4) عمق دفن پسماند اين عوامل در تشديد سرعت تجزيه شدن اين ظروف بسيار تأثيرگذار است و حتي مي‌تواند در بهترين شرايط زمان تجزيه را كوتاه‌تر نيز كند. پس از آمريكا، انگليس و آلمان، ايران نيز از سال 84 جزو كشورهاي توليدكننده اين ظروف گياهي شده است، مي‌گويد: توليد اين ظروف در ژاپن نيز شروع شده است.

ازكاربردهاي ديگر پليمرهاي گياهي اينکه ظروف مي‌توانند به صورت گلدان نشا و روكش نشاكاري و سبزي‌كاريها در توليد محصولات كشاورزي باغي و جنگلي استفاده شوند و هنگام كاشت نيز نيازي به خارج كردن نهال و نشاء از داخل گلدان نيست.

لیوان یکبار مصرف گیاهی

در صنايع پزشكي نيز از اين پليمرها مي‌توان در ساخت ظروف يكبار مصرف پزشكي، روكش هوشمند داروها استفاده كرد. ساخت اسباب‌بازيهايي از جنس گياهي نيز مي‌تواند خطر مواد شيميايي را به خصوص براي كودكان كاهش دهد.

ظروف یک بار مصرف گیاهی نه تنها عوارضی ندارد ، بلکه پس از حداکثر 6 ماه نیز تجزیه می شود . با دستیابی به فناوری ساخت این ظروف، ایران پس از کشورهای آمریکا، انگلیس، آلمان و ایتالیا، پنجمین کشور جهان و اولین کشور آسیایی در کسب این موفقیت و ورود به عرصه انقلاب سبز جهانی محسوب می شود.

وزارت بهداشت نگهداری ، حمل و بسته بندی غذا در ظروف پلاستیکی پلی استایرنی را ممنوع اعلام کرده است زیرا استفاده از این ظروف برای نگهداری مواد غذایی و نوشیدنی های با دمای بالای 65 درجه سانتی گراد ، سبب آزاد شدن مواد خطرناک سرطان زا می شود.

با توجه به مشکلات زیست محیطی ظروف پلاستیکی تولید شده از ترکیبات نفتی از جمله باقی ماندن آن در خاک به مدت 300 سال و نیز مخاطراتی که برای سلامت انسان به همراه دارد مانند سرطان زایی و حتی بروز تغییرات ژنی که به نسل های بعد نیز انتقال پیدا می کند، ما تصمیم گرفتیم همچون کشورهای پیشرفته که به سمت استفاده از مواد زیست تخریب پذیر بی خطر برای انسان رفته اند، در این راستا اقدام کنیم .

کار روی پلیمرهای گیاهی در جهان از سال 1970 و در زمان بحران نفت آغاز شد، در آن زمان کشورهای پیشرفته به فکر استفاده از موادی برای بسته بندی افتادند که وابسته به نفت و مشتقات آن نباشد، بنابراین پلیمرهای گیاهی ساخته شده با ترکیباتی مانند سیب زمینی، ذرت و گندم مورد آزمایش قرار گرفت این پلیمرهای هیدروکربنی دارای خواص ضعیف پلیمری است که با تغییر و اصلاح آن ها می توان به ویژگی های پلیمرهای نفتی رسید.

dish-90

شکل و ظاهر این ظروف کاملا مشابه ظروف پلاستیکی است با این تفاوت که زیست تخریب پذیر است. تجزیه ظروف یک بار مصرف گیاهی برای بازگشت به طبیعت حداکثر 6 ماه به طول می انجامد که پس از تجزیه نیز باعث حاصلخیزی خاک می شود.

از سوی دیگر در ظروف یک بار مصرف گیاهی از آن جایی که مواد اولیه به کار گرفته شده برای ساخت، طبیعی و گیاهی است بنابراین حتی اگر غذا یا نوشیدنی داغ در آن ریخته شود ، هیچ مشکلی ایجاد نمی کند و عوارضی هم ندارد. مصرف کم انرژی برای ساخت ظروف یک بار مصرف گیاهی از دیگر مزایای آن است که باعث صرفه جویی در مصرف انرژی کشور می شود . این ظروف مورد تایید وزارت بهداشت است و به همین دلیل این وزارت خانه در گام اول به سازمان ها و ادارات توصیه کرده است که ظروف ساخته شده از پلیمرهای گیاهی را جایگزین ظروف پلاستیکی کنند . استفاده از ظروف گیاهی در سطح آمریکا و اروپا و حتی آسیا به سرعت در حال گسترش است.

مواد تشکیل دهنده پلیمرهای گیاهی در نقاط مختلف دنیا براساس فراوانی مواد گیاهی فرق می کند. به طور مثال در اروپا از نشاسته سیب زمینی و در آمریکا از نشاسته ذرت و در استرالیا از نشاسته گندم استفاده می شود. هر چند نشاسته سیب زمینی از لحاظ پلیمری دارای بیشترین خاصیت است اما در ایران از نشاسته ذرت استفاده می¬شود چون تولید آن زیاد است.

در خصوص تولید محصولات دیگر از پلیمرهای گیاهی اضافه می کند: امروزه ديگر محدوديتي براي نوع كالا وجود ندارد و با پليمرهاي گياهي انواع قطعات ساخته مي‌شود؛ به‌طوري كه در اروپا حتي قطعه‌اي كه براي كاشت توپ گلف در زمين قرار مي‌دهند، ديگر بيرون نمي‌آورند چون از پلیمرهای گیاهی ساخته شده است و به سرعت می پوسد. مثال دیگر كيسه‌هاي پلاستيكي بيمارستاني است كه دفن آنها خطرناک می باشد شاید بتوان گفت مهمترین منبع آلودگي در بیمارستان ها، كيسه‌هاي پلاستيكي است كه برای انتقال لباس‌هاي بيماران و پزشكان به بخش لباسشويي بيمارستان استفاده مي‌شود.

در حال حاضر در کشورهای پیشرفته، این پلاستیک ها را با پليمرهاي گياهي توليد مي‌كنند و حلالیت آن را در آب افزایش می دهند به این ترتیب کیسه ها را به همراه لباس داخل لباسشويي قرار مي‌دهند چون كيسه‌ها بعد از مدت 10 دقيقه در آب جوش حل مي‌شود.

کشور ما هم اکنون توان تولید بسیاری از وسایل را داریم چون به فناوری تولید این محصولات دسته یافته ایم و حتی می توانیم روکش های دارویی، گیاهی زیست تخریب پذیر بسازیم که با محاسبه میزان و زمان لازم برای حلالیت کپسول دارو، به عنوان مثال دارو در روده کوچک آزاد شود و تاثیر خود را بگذارد.

درکشور ما در مورد اسباب بازی ها هم تحقیقات زیادی صورت گرفته، وزارت بهداشت در خصوص استفاده از ظرف های یک بار مصرف پلاستیکی بخشنامه ای صادر کرده که براساس آن نگهداری، بسته بندی و حمل انواع مواد غذایی در دمای بالای ۶۵ درجه در این ظرف ممنوع است، چون باعث آزاد شدن و ورود ترکیبات خطرناک به غذا یا نوشیدنی می شود.

تولید ظروف قابل بازیافت از پلیمر های زیست تخریب پذیر بر دو پایه طبیعی و سنتزی تولید می شوند. پلیمر های بر پایه مواد طبیعی بر اساس پلیمر های با منشاء حیوانی یا گیاهی می باشند. عمده ترین و شاخص ترین مواد اولیه طبیعی که در دنیا برای تولید پلیمر های زیست تخریب پذیر مورد استفاده قرار می گیرند. پلی ساکارید ها و به مخصوص انواع نشاسته ها می باشند. نشاسته نیز از گندم، ذرت، سیب زمینی، برنج و غیره قابل حصول می باشد.

تنها برای استفاده از این پلیمر ها در صنعت بسته بندی که نیاز به مواد مقاوم به محیط های آبی دارد، می باید ماهیت این ترکیبات هیدروفیل (از آب دوست) به هیدرو ذوب (آب گریز) تغییر یابد.

از دیگر ویژگی های این نوع ظروف میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

-امکان نصب هر گونه برچسب بر روی درب ظرف وجود دارد.

-ارتفاع درب ظرف به گونه ای طراحی شده که هیچگونه فشاری بر روی غذا نمی آورد و باعث افت کیفیت ظاهری غذا نمیشود.

-این ظروف دارای سوراخهای تهویه به منظور خروج بخار اضافی غذا جهت جلوگیری از افت کیفیت غذای درون ظرف (بخصوص برنج) میباشد.

-طراحی ظروف بگونه ای است که با قراردادن تعداد زیادی از ظروف روی یکدیگر واژگون نمیگردد.

-برای سرو انواع غذا ها از جمله فست فود(اسنک و ..)،غذاهای رستورانی(برنج و مرغ و…) کاربرد دارد.

ظروف یکبار مصرف گیاهی ویتا پلاستیک نیست